Make your own free website on Tripod.com

KARŞI REFORM SANATI


Karşı Reform'un XVII. yy'da sanatlar üstünde önemli bir etki göstermesi, çeşitli nedenlerden ileri gelir.

Cizvit tarikatının ve Oratorium'un (halk dinsel gösterilerinin yaratıcısı Aziz Filippo Neri tarafından kurulmuştur) gelişmesi, Katolik İkonografyasını yenileme, ilkelerinin saptama ve sanatın propaganda amacıyla kullanılması yönünde Trento Konsili'nin verdiği talimatın yayılması ve yorumlanması konusunda belirleyici bir rol oynadı.

Gerçi barok sanatın Avrupa'da ve Latin Amerika'da büyük ölçüde gelişmesi Cizvitlerin bu sanat lehinde yaptıkları propagandaya bağlıdır, ama barok sanatı, Cizvit üslubuyla ve Trento Konsili estetiğiyle özdeşleştirmek de doğru olmaz.


Aslında Cizvit mimarisi, Konsil'in ilk amaçlarına daha iyi uyan ağır başlı ve yanlı bir üslup taşır. Konsil'in amaçları, lükse ve aşırı estetik zevklere karşı olan Protestan Kilisesi'nin haklı eleştirilerine yanıt vermekti. Gerçek Cizvit üslubu, Roma'daki Gesu Kilisesi'nde Vignola'nın gerçekleştirdiği ağırbaşlı klasizimde görülür. Latin Amerika'daki Cizvit Misyonerlerin yaptıkları birçok kilise (yalnızca içerde yer alan barok süslemeler, daha sonradan eklenmiştir) gibi, bu kiliselerin de dışı büyük bir ağır başlılığı dile getirir.

Barok süslemeler, genellikle daha sonra XVII. yy'da eklendi ve başka bir girişim sonunda XVIII. yy'da iyice gelişti. Konsil'in ikinci hedefi de Cizvit topluluğunun en önemli ilke olarak kabul etmesi gereken inanç yaymaydı. Konsil kararları arasında, sanat yapıtının ve estetik heyecanın gücünden ve sanatın etKİlerİnden yararlanmak gerektiğine (insanın doğası zayıf olduğu için) ilişkin bölümler vardır. Böylece gizemli heyecanın ortaya çıkmasına yardım edilmiş olacaktı. Bu kararlar, Konsil'in barok sanata, çok daha öncedeN olanak tanıdığını gösterir.

Yeni propaganda (duygu) ve duyarlık kaynaklarından yararlanmak istiyor ve kendisine hizmet edebilecek üsluplara sahip sanatçılara (Bernini, Tintoretto, Rubens) destekliyordu. Bunların yapıtları din kurbanlarını, azizleri, doğaüstünün gücünü, inancın kazandığı zaferleri idealleştirerek canlandırıyordu.

Karşı Reform, o çağın, göz kamaştırıcı gösterilerden zevk almasından yararlandı. Bunların etkileyici gücünden, din duygusu ve inancın yararlanması için, barok süslemeleri bilerek benimsedi. Barok yapıtlar, güdülenmeleri dünyasal olan ( gözün ya da kulağın tensel zevklerin yüceltilmesiydi bu) belirsiz duygular aracılığıyla dinsel duyguyu doyurduğu ve çağın dindarları buna çok yatkın oldukları için kabul edildi.

Önceki ] Bölüm Başı ] Sonraki ]